Je kunt het meestal al voelen voordat iemand het benoemt. Vergaderingen duren lang omdat mensen cijfers vergelijken in plaats van beslissingen nemen.
Op een gegeven moment zegt iemand: “We hebben waarschijnlijk een betere datastrategie nodig”, en de zaal is het daarmee eens.
Gegevens bevinden zich nu op te veel plaatsen, systemen sluiten niet helemaal op elkaar aan en elk nieuw initiatief lijkt meer complexiteit dan duidelijkheid toe te voegen. Tegen de tijd dat de term “datastrategie” in een e-mail verschijnt, stellen je marketing-, financiële en operationele teams zich meestal een fundamentelere vraag: waar beginnen we en hoe zorgen we ervoor dat de inspanningen daadwerkelijk de manier veranderen waarop het bedrijf werkt?
Het lastige is dat het probleem zelden binnen één afdeling past. Gegevensuitdagingen kunnen technisch zijn, maar de gevolgen zijn altijd bedrijfsbreed.
Er wordt om een strategie gevraagd, maar wat er eigenlijk nodig is, is duidelijkheid, duidelijkheid over waar te beginnen, wat op te volgen en wat veilig kan wachten.
Prioriteiten stellen is ongemakkelijk, maar essentieel
Een van de moeilijkste onderdelen van het verbeteren van de datastrategie van een bedrijf is beslissen wat op de eerste plaats komt. Prioritering.
Elk initiatief klinkt belangrijk, elk team heeft een zinnige casus en elk project belooft iets waardevols.
Op papier kan dit lijken op dynamiek: veel projecten, veel beweging. Maar in werkelijkheid zijn fundamenten fragiel en duiken dezelfde onderliggende problemen in verschillende vormen weer op. Veel dingen bewegen een beetje; niets beweegt ver genoeg. Het optimaliseren van een datastrategie is accepteren dat niet alles tegelijk vooruit kan gaan en de discipline hebben om sommige verbeteringen te laten wachten zonder dat interne schuldgevoel.
En discipline kan op dat moment hard aanvoelen.
De kosten van een zwakke gegevensbasis
- Waar komt dit getal vandaan?
- Waarom verschilt het?
- Welke versie vertrouwen we?
Het serieus nemen van je datafundament is een van de sterkste punten van een goede strategie. Zelfs als de impact niet direct zichtbaar is in een dashboard of een KPI, bepalen deze beslissingen hoe soepel al het andere kan bewegen.
De kosten van vertraging manifesteren zich als constante wrijving die elk project en elke beslissing raakt.
Je moet de punten met elkaar verbinden
Je ziet dit vaak. Een datastrategie wordt goedgekeurd, iedereen heeft er een goed gevoel over, de dia’s zien er netjes uit en dan… verandert er eigenlijk niets.
Dat gebeurt meestal omdat de strategie op de ene plek leeft en het eigenlijke werk ergens anders. Eén groep beslist waar de organisatie naar moet streven, een andere groep bouwt de systemen en iedereen gaat er min of meer van uit dat mensen gewoon anders zullen gaan werken als alles er eenmaal is.
Maar zo gaat het niet. Mensen veranderen wat ze doen wanneer de hulpmiddelen die ze voor zich hebben hun werk gemakkelijker maken.
Dat is waar het wel of niet klikt. Als de strategie zichtbaar wordt in de dashboards en processen die mensen dagelijks gebruiken, wordt ze echt. Als dat niet zo is, blijft het een document dat op dat moment logisch was en verdwijnt het langzaam uit de conversatie.
Mensen, processen en technologie moeten samen bewegen
Greg Kihlström, die schrijft voor Forbes Agency Council (2022), stelt dat transformatie-initiatieven mislukken wanneer mensen, processen en technologie niet vanaf het begin op elkaar zijn afgestemd. De veronderstelling dat een nieuwe datahub automatisch de prestaties zal verbeteren is een bekende. Software alleen verandert echter niet hoe beslissingen worden genomen.
- Mensen hebben context en eigenaarschap nodig.
- Processen moeten ambitie omzetten in concrete stappen.
- Technologie moet de manier waarop het werk gebeurt ondersteunen.
Wanneer een van deze elementen vooruitgaat, neemt de wrijving toe.
Je datastrategie moet alle 3 samen onderzoeken. Het gaat erom verantwoordelijkheid, routines en infrastructuur op elkaar af te stemmen zodat ze elkaar versterken.
Wat levert een sterke gegevensbasis je op?
Wanneer de gegevensbasis van een bedrijf sterk is, is het eerste voordeel stabiliteit en worden beslissingen gemakkelijker te herhalen en uit te leggen omdat mensen begrijpen waar de cijfers vandaan komen en waarom ze eruit zien zoals ze eruit zien.
Nieuwe ideeën kunnen worden getest zonder telkens de basis opnieuw uit te vinden. Het bedrijf gaat niet alleen sneller, maar ook met meer vertrouwen.
Nieuwe producten, kanalen, markten en regelgeving oefenen allemaal druk uit op systemen die zich in de loop der jaren in stukjes en beetjes hebben ontwikkeld. Zonder een duidelijke, gedeelde gegevensbasis voegt elk nieuw initiatief weer een laag met uitzonderingen en handmatig werk toe en wordt de algehele strategie stilletjes aan algeheel reactief.
Veerkracht zorgt ervoor dat innovatie, inclusief het verantwoorde gebruik van AI en geavanceerde analyses, kan groeien op een solide basis en bestaande zwakheden niet versterkt.
Optimalisatie als een continue, verantwoorde keuze
Optimalisatie van gegevensstrategie is geen eenmalig project of een kwestie van het “juiste” raamwerk kiezen en uitrollen. Het is een voortdurende praktijk van bewuste beslissingen nemen over volgorde, eigenaarschap en gereedheid. Het gaat erom te kiezen waar je je op concentreert, wanneer je pauzeert en hoe je zichtbaarheid in balans brengt met echte waarde.
De bedrijven die dit goed doen, behandelen gegevens als een gedeelde verantwoordelijkheid die leiderschap, technologie en de teams die dagelijks informatie gebruiken met elkaar verbindt.
- Ze erkennen dat een strategie zonder goede fundering theoretisch blijft en dat technologie zonder strategische richting snel zijn doel verliest.
- Ze zijn bereid om nee te zeggen tegen bepaalde initiatieven omdat ze willen dat de veranderingen die ze wel doorvoeren, blijven hangen.
In die zin gaat optimalisatie over de juiste dingen doen op het juiste moment, op een manier die het bedrijf realistisch kan absorberen.
Het is een reeks gefundeerde, verantwoorde keuzes die “we hebben een betere datastrategie nodig” geleidelijk veranderen van een vage zorg in een realiteit.
